MYŚLENIE KRYTYCZNE – UMIEJĘTNOŚĆ WARTA POSIADANIA

Krytyczne myślenie – umiejętność którą warto posiadać.

Witajcie! Miło mi Cię gościć w kolejnym inspirującym i zachęcającym do poszerzania swoich horyzontów poście. Mam nadzieję że czas tutaj spędzony będzie dla Ciebie owocny, i nie uznasz go za stracony. Zapraszam do lektury!

„Istota niezależnego umysłu nie leży w tym, co myśli, ale w tym, jak myśli.”

“The essence of the independent mind lies not in what it thinks, but in how it thinks.” 

~ Christopher Hitchens

Zacznijmy od tego czym to krytyczne myślenie w ogóle jest. Sięgniemy tutaj do najpopularniejszego źródła informacji (co nie znaczy że najbardziej rzetelnego) do Wikipedii.

Krytycznym myśleniem nazywa się obiektywną analizę faktów w celu sformułowania osądu. Temat jest złożony i istnieje kilka różnych definicji, które obejmują zasadniczo racjonalną, sceptyczną, bezstronną analizę lub ocenę dowodów faktycznych.

Definicja ta ma to do siebie że brzmi dosyć skomplikowanie i nie jasno. Spróbuję to wytłumaczyć nieco inaczej.

Zacznijmy od tego że myśli każdy z nas. Każdy inaczej, co innego, i na swój sposób. Jest to nasza natura, jednak większość naszych myśli pozostawionych jest samych sobie,są stronnicze, bezkształtne, częściowe, niedoinformowane lub wręcz zniekształcone. Jakość naszego życia i tego, co tworzymy,robimy lub budujemy zależy właśnie od jakości naszej myśli. Nędzne myślenie jest kosztowne, zarówno jeśli chodzi o pieniądze, jak i jakość życia. Należy jednak systematycznie doskonalić nasze myśli i pielęgnować je.

–  Okej, wiemy że wszyscy myślimy, nie do końca jednak poukładane są nasze myśli. Czyli krytyczne myślenie to układanie myśli?

–  Tak! To coś w ten deseń, już wyjaśniam dalej.

Krytycznym myśleniem jest umiejętność myślenia jasno i racjonalnie, zrozumienie logicznego związku pomysłów. Myślenie krytyczne było przedmiotem wielu dyskusji i myśli od czasów wczesnych filozofów greckich, takich jak Platon i Sokrates, i nadal bywa przedmiotem dyskusji w czasach nowożytnych.

Myślenie krytyczne można opisać jako zdolność do angażowania się w refleksyjne i niezależne myślenie. W rzeczy samej, krytyczne myślenie wymaga używania zdolności rozumowania. Chodzi o bycie aktywnym uczniem, a nie biernym odbiorcą informacji. Krytyczni myśliciele (kurcze, nie wiem czy to dobrze brzmi :D) poważnie kwestionują pomysły i założenia, a nie akceptują je w wartości nominalnej. Będą zawsze starali się ustalić, czy pomysły, argumenty i ustalenia przedstawiają cały obraz i są otwarci na stwierdzenie, że nie. Krytyczni myśliciele (znowu!) systematycznie identyfikują, analizują i rozwiązują problemy, rzadziej korzystając z instynktu czy intuicji. 

Niektórzy uważają, że krytyczne myślenie utrudnia kreatywność, ponieważ wymaga przestrzegania zasad logiki i racjonalności, ale kreatywność może wymagać złamania zasad. Jest to więc błędne przekonanie. Myślenie krytyczne jest całkiem zgodne z myślą o „out-of-the-box”,  i dążeniu do mniej popularnych pomysłów. Krytyczne myślenie jest istotną częścią kreatywności, ponieważ potrzebujemy krytycznego myślenia w celu oceny i poprawy naszych pomysłów.

Sądzę że teraz jest to lepiej wyjaśnione. Myślenie krytyczne to po prostu – inny sposób myślenia. Nie mniej – nie więcej. Nasza podstawowa koncepcja myślenia krytycznego jest, na samym początku, prosta. Możemy to zdefiniować jako sztukę przejęcia własnego umysłu. Jego wartość ma również podstawowe znaczenie: jeśli możemy przejąć własny umysł, możemy przejąć nasze życie; Możemy je ulepszyć, przynosząc je pod naszą samodzielną komendę i kierunek. 

krytyczne myślenie

Nie mylmy jednak krytycznego myślenia z argumentowaniem bądź krytykowaniem innych osób. Chociaż umiejętność krytycznego myślenia może być wykorzystana do ujawniania błędów i złego rozumowania, krytyczne myślenie może odgrywać ważną rolę w usprawnianiu współpracy. Myślenie krytyczne może pomóc nam zdobywać wiedzę, poprawiać nasze teorie i wzmacniać argumenty. Możemy używać myślenia krytycznego w celu poprawy procesów pracy i poprawy instytucji społecznych. Wszystko zależy od nas, do czego wykorzystany tą umiejętność.

No dobra, wiem o co chodzi. Rozumiem już, tylko po co mi to? Dlaczego to wartościowa umiejętność?

Zastanówmy się, co potrafi osoba z tą umiejętnością:

  • Rozumie powiązania pomysłów.
       
  • Potrafi określić znaczenie i wagę argumentów i pomysłów.
      
  • Rozpoznawać, budować i oceniać argumenty.
      
  • Identyfikować niespójności i błędy w rozumowaniu.
      
  • Podejść do problemów w spójny i systematyczny sposób.
  • Zastanowić się nad uzasadnieniem własnych założeń, przekonań i wartości
  • Krytycznie myśleć czyli myśleć o rzeczach w określony sposób, aby osiągnąć najlepsze możliwe rozwiązanie w okolicznościach, które myśli myśliciel. W bardziej codziennym języku jest to sposób myślenia o tym, co obecnie zajmuje Twój umysł, tak aby można było wyciągnąć najlepsze wnioski.

 

Badania wykazują, że krytyczne myślenie prowadzi do zwiększenia kreatywności, zwiększenia wydajności pracy i obniżenia negatywnych doświadczeń życiowych. I to tylko niektóre z korzyści krytycznego myślenia.
Arystoteles powiedział to dobrze:

„To jest oznaka wykształconego umysłu, być zdolnym rozwinąć myśl, nie przyjmując jej.”

„It is the mark of an educated mind to be able to entertain a thought without accepting it.”

~ Arystoteles


W jaki sposób przykładowo mógłbyś wykorzystać krytyczne myślenie?

Na przykład wyobraź sobie, że szukasz nowej pracy lub ścieżki kariery, a właśnie zacząłeś szukać reklamowanych ofert pracy. W celu wybrania najodpowiedniejszych ofert pracy, warto poświęcić czas na sprawdzenie miejsc pracy, umiejętności i doświadczenia wymaganego, a także jaka jest wysokość wynagrodzenia.
Wszystkie powyższe działania byłyby klasyfikowane jako krytyczne myślenie. Korzystałeś z analizy, oceny i (najprawdopodobniej) zadawałeś pytania.
Jako kolejny przykład myślenia krytycznego należy rozważyć sposób pracy adwokatów. Po pierwsze, badają dowody. Potem używają krytycznego myślenia w celu stworzenia planu wygrania sprawy.

Myślę tak w pracy. Myślę tak w moim związku. Myślę tak w każdej możliwej sytuacji. Łączę to oczywiście ze szczerością, otwartością w rozmowie, i szacunkiem do drugiej osoby. Na pierwszy rzut oka może się to ze sobą nie łączyć – ale łączy się, tylko zostawię to na inny post. 🙂

Czy osiągnąłem coś dzięki temu? Mam inny pogląd na życie. Potrafię słuchać wielu opinii, nie przyjmując nigdy jednej jako mój dogmat. Otwarty umysł i myślenie krytyczne pozwalają mi odnaleźć się w każdej sytuacji życiowej. A sukces? Ten jest dopiero przede mną. 🙂 I’M JUST GETTING STARTED!

Krytyczne myślenie to umiejętność którą stosować można codziennie. Ja osobiście nie myślę o tym – jest do dla mnie odruch. W takim sensie że – „o teraz pomyśle krytycznie, i spojrzę na tą sprawę inaczej” no właśnie tak nie robię. Ja mam to już w sobie, jest to nieodłączna część mojej osobowości. Myślałem w ten sposób nie zdając sobie nawet sprawy że jest to coś „wyjątkowego” o czym można się rozpisać na blogu i prowadzić konwersację, trwającą dość długo. Tak samo pisząc ten post, zachęcam Was do poszukiwania większej ilości informacji na ten temat, jeżeli zobaczycie artykuł który będzie negował moje stanowisko – gorąco zachęcam, przeczytajcie! Przeanalizujcie, zastanówcie się – i stwierdźcie sami, co uznajecie a czego nie. 

Designed by Freepik

Jak w takim razie myśleć krytycznie? Jak osiągnąć tą umiejętność?

Spróbuj tego prostego ćwiczenia, ono pomoże Ci zacząć myśleć krytycznie:

Pomyśl o czymś, co ktoś niedawno Ci powiedział. Następnie zadaj sobie następujące pytania:

Kto to powiedział? 

Ktoś kogo znasz? Ktoś z autorytetem lub u władzy? Czy to ważne, kto Ci to powiedział?

Co powiedzieli?

Czy dali fakty lub opinie? Czy dostarczyli wszystkich faktów? Czy pominęli coś?

Gdzie oni to mówili?

Czy było to publicznie lub prywatnie? Czy inni ludzie mieli okazję odpowiedzieć?

Kiedy to powiedzieli?

Czy to było przed, w trakcie lub po ważnym wydarzeniu? Czy czas jest ważny?

Dlaczego oni to mówili?

Czy wyjaśnili oni rozumowanie? Czy próbowali sprawić, że ktoś wygląda dobrze czy źle?

Jak oni to mówili?

Czy byli zadowoleni, czy smutni, źli lub obojętni? Czy to pisali lub mówili? Czy mógłbyś zrozumieć, co zostało powiedziane?

Co zamierzasz osiągnąć?

Jednym z najważniejszych aspektów myślenia krytycznego jest decydowanie o tym, co zamierzasz osiągnąć, a następnie podjąć decyzję opartą na szeregu możliwości. Po wyjaśnieniu tego celu dla siebie powinieneś używać go jako punktu wyjścia we wszystkich przyszłych sytuacjach wymagających przemyślenia i ewentualnie dalszego podejmowania decyzji. Tam, gdzie jest to konieczne, spraw, aby twoi koledzy, rodzina lub osoby wokół Ciebie wiedzieli o zamiarze osiągnięcia tego celu. 

Jeżeli nadal Ci się nie udaję, poniżej znajdziesz 7 kroków które pomogą Ci odkryć jak myśleć krytycznie:

1. Dowiedz się, jak kwestionować sprawy.
Aby stać się adeptem myślenia krytycznego, musisz nauczyć się kwestionować sprawy. Obejmuje to kwestionowanie oświadczeń ze strony organów, ogólnych założeń, a nawet własnych przekonań. Spróbuj zadać sobie następujące pytania: „Czy wierzysz we wszystko, czego uczono w szkole?” „Czy moje własne przekonania są moje własne? „Czy mój rząd mnie okłamuje?”

2. Myśl za siebie.
Przestań akceptować wszystko, co jest Ci mówione, i zacznij myśleć samodzielnie. Na przykład nauczyciel gitary może nauczyć Cię grać na gitarze w określony sposób, ale czy możesz teraz poprawić się w ten sam sposób? Myśląc samodzielnie, wyzwolisz kreatywność i zwiększysz pewność siebie.

3. Oceń dowody.
Dowody mogą być świetnym sposobem na znalezienie odpowiedzi na problemy, które możesz doświadczyć. Jednak nie tylko przyjmuj dowody w wartości nominalnej. Zamiast tego oceniaj wszystkie dowody, pytając: „Kto to zebrał, jak to zrobiono i dlaczego?” Te pytania sondażowe umożliwiają szybkie zidentyfikowanie dowodów, które są solidne i dowodów, których należy unikać.

4. Uświadom sobie swoje osobiste uprzedzenia.
Jeśli jesteś uczciwy wobec siebie, to prawdopodobnie myślisz, że masz rację. Chociaż tak się dzieje, podejmując decyzje, musisz odłożyć wszelkie osobiste uprzedzenia i przekonania. Krytyczne myślenie musi spojrzeć na różne perspektywy i punkty widzenia przed osiągnięciem wniosku. Wiem, że trudno jest myśleć poza Twoimi osobistymi uprzedzeniami, ale dla Twojego sukcesu w życiu – musisz to zrobić.

5. Rozważ motyw.
Jak wielki detektyw, musisz wykwalifikować się do odkrywania motywów. Na przykład pomyśl o czasie, w którym firma zaoferowała Ci darmowy produkt. Wystarczyło im podać podstawowe dane osobowe. Niestety, jak również otrzymanie bezpłatnego produktu, szybko zostałeś bombardowany promocyjnymi wiadomościami e-mailowymi, listami i telefonami. Z perspektywy czasu dowiesz się o motywie firmy. Nie obchodziło ich, że wysyłają Ci darmowy towar – chcieli tylko przechwycić i sprzedawać Twoje informacje osobiste.

6. Przerabiaj duże sprawy na małe kawałki.
Wielkie myślenie to obecnie gniew, ale nie zawsze jest najlepszym sposobem na podejmowanie decyzji. Jeśli musisz poradzić sobie z poważnym problemem, takim jak utrata pracy, możesz szybko zostać przytłoczony wydarzeniami. To stres i niepokój może prowadzić do bierności z Twojej strony. Jest to coś czego nie potrzebujesz w tym istotnym momencie. Zamiast tego rozwiąż problem na mniejsze części. Może to być: uzyskanie najlepszej wypłaty od pracodawcy, zapewnienie, że wszystkie Twoje rachunki zostaną pokryte, poszukiwanie nowych możliwości pracy.

7. Nie komplikuj. Czy znasz linię rozumowania, nazywaną Brzytwa Ockhama?  Jeśli nie, podsumuję to dla Ciebie teraz. Brzytwa Ockhama można opisać jako najprostszą odpowiedź najczęściej poprawną. Często szukamy złożonych odpowiedzi – kiedy prawda może nam wpatrywać się w twarz.  W biurze blisko słynnej autostrady słychać głośny huk. Niektórzy pracownicy uważają, że to może być bomba, inni sugerują, że to tylko ciężarówka. Pozwolę Ci zdecydować, która z nich jest najbardziej prawdopodobną przyczyną hałasu. Używaj krytycznego myślenia za każdym razem, gdy musisz podjąć ważną decyzję. Ludzie zauważą różnicę w Twoich działaniach. Niedługo potem osiągniesz więcej sukcesów niż myślałeś

Designed by Freepik

Na sam koniec, jeszcze raz trochę refleksji dlaczego warto myśleć w taki sposób. Wszystko robimy na podstawie niektórych motywacji lub powodów. Rzadko jednak badamy nasze motywacje, aby sprawdzić, czy mają one sens. Rzadko przeanalizujemy nasze powody, aby sprawdzić, czy są one racjonalnie uzasadnione. Jako konsumenci czasami kupujemy rzeczy impulsywnie i bezkrytycznie, nie zatrzymując się, aby ustalić, czy naprawdę potrzebujemy tego,  co jesteśmy skłonni kupić, czy też możemy sobie na to pozwolić, czy to dobrze dla naszego zdrowia, czy też jest konkurencyjna lepsza wersja.

Jako rodzice często reagujemy na nasze dzieci impulsywnie i bezkrytycznie, nie zatrzymując się w celu ustalenia, czy nasze działania są zgodne z tym, jak chcemy działać jako rodzice, czy też przyczyniamy się do ich poczucia własnej wartości, czy też zniechęcamy ich do myślenia lub podejmowania odpowiedzialności za własne zachowanie.

Jako obywatele zbyt często głosujemy impulsywnie i bezkrytycznie, nie poświęcając czasu, aby zapoznać się z odpowiednimi kwestiami i stanowiskami, nie myśląc o długoterminowych implikacjach tego, co proponuje, nie zwracając uwagi na to, jak politycy manipulują nami pochlebstwem lub niejasnymi i pustymi obietnicami.

Jako przyjaciele, zbyt często stajemy się ofiarami naszych własnych infantylnych potrzeb „angażując” ludzi, którzy wydobywają najgorsze w nas lub stymulują nas do działania w sposób, który próbowaliśmy zmienić. Jako mężowie lub żony często myślimy tylko o własnych pragnieniach i punktach widzenia, bezkrytycznie ignorując potrzeby i perspektywy naszych kolegów, zakładając, że to, czego chcemy, a co myślimy, jest wyraźnie uzasadnione i prawdziwe, a gdy się nie zgadzają z nami są nierozsądni i niesprawiedliwi.

Jako pacjenci zbyt często stajemy się bierni i bezkrytyczni w naszej opiece zdrowotnej, nie mając dobrych nawyków do jedzenia i ćwiczeń, nie pytając o to, co mówił nasz lekarz, a nie o projektowaniu lub podążaniu za dobrym planem na własne zdrowie.

Jako nauczyciele zbyt często dajemy się uczyć bezkrytycznie, jak uczyliśmy, dając zadania, które uczniowie mogą bezmyślnie robić, nieumyślnie zniechęcając ich inicjatywy i niezależności, brakuje okazji kultywowania własnej dyscypliny i przemyślenia.

Jest całkiem możliwe, a niestety dość „naturalne”, aby żyć niezbadanym życiem; Żyć w sposób mniej lub bardziej zautomatyzowany, bezkrytyczny. Innymi słowy, można żyć bez przejęcia odpowiedzialności za osobę którą się stajemy. Bez rozwijania lub działania na umiejętności i poglądy które posiadamy. Jeśli jednak pozwolimy sobie stać się osobami nieuprzejmymi – a raczej w takim zakresie, w jakim robimy – prawdopodobnie szkodzimy sobie i innym, a także pominiemy wiele okazji do własnego życia, a życie innych będzie, pełniejsze , szczęśliwsze i bardziej produktywne.

Z tego punktu widzenia, jak widać, krytyczne myślenie jest zdecydowanie praktycznym celem i wartością. Opiera się na umiejętnościach, wglądach i wartościach niezbędnych w tym celu. Jest to sposób na życie i naukę, które umożliwiają nam i naszym studentom praktyczne sposoby rozwijania się. Myślenie krytyczne jest samookreśleniem, samodyscypliną, samokontrolą i samo-korygującym się myśleniem. Zakłada ono zgodę na rygorystyczne standardy doskonałości i świadomość użycia. Oznacza to skuteczność komunikacji i rozwiązywania problemów, a także zobowiązanie do pokonania naszego egocentryzmu i socjocentryzmu.

 

Źródło obrazków: www.freepik.com

www.pixabay.com

Źdródło tekstu: www.skillsyouneed.com

www.lifehack.org 

www.philosophy.hku.hk

www.criticalthinking.org

Zostaw komentarz :)